Lưu ý khi soạn thảo hợp đồng chuyển nhượng cổ phần

Như ta đã biết, công ty cổ phần là doanh nghiệp do các cổ đông (có thể là tổ chức hoặc cá nhân) góp vốn để thành lập. Theo đó, vốn điều lệ sẽ được chia ra làm nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Cổ đông – người mà góp vốn vào doanh nghiệp sẽ được sở hữu số cổ phần tương ứng với số vốn góp và được thể hiện qua giấy chứng nhận sở hữu cổ phần hay còn gọi là cổ phiếu. Trong công ty cổ phần, các cổ đông sẽ có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật.

Ghi nhận điều đó, Luật doanh nghiệp đã quy định việc chuyển nhượng được thực hiện bằng hợp đồng theo cách thông thường hoặc thông qua giao dịch trên thị trường chứng khoán. Trường hợp chuyển nhượng bằng hợp đồng thì giấy tờ chuyển nhượng phải được bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng hoặc đại diện ủy quyền của họ ký. Như vậy, để tiến hành chuyển nhượng cổ phần thì các bên tham gia chuyển nhượng cần soạn thảo và ký kết hợp đồng. Vậy, trong quá trình soạn thảo hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng cần lưu ý những gì? Bài viết dưới đây chúng tôi sẽ giải đáp điều đó.

Như trong bất kỳ hợp đồng nào khác, các bên tham gia hợp đồng cần chú ý về hình thức của hợp đồng . Trong trường hợp chuyển nhượng cổ phần, pháp luật quy định hình thức của hợp đồng phải bằng văn bản, vì vậy, các bên cần lưu ý điều này. Tuy nhiên, để phù hợp với xu thế phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và việc ứng dụng công nghệ thông tin vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, pháp luật cũng ghi nhận hình thức của hợp đồng có thể được thể hiện thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu và hình thức này được coi là hợp đồng bằng văn bản.

Về mặt nguyên tắc, thời điểm có hiệu lực của hợp đồng được tính từ thời điểm giao kết, tuy nhiên các cổ đông cũng cần biết rằng vẫn có các ngoại lệ đó là khi các bên có thoả thuận khác, ví dụ hợp đồng được các bên ký vào ngày 01/01/2017 nhưng các bên thoả thuận là hợp đồng được coi là ký kết vào ngày 01/02/2017 hoặc khi pháp luật có quy định khác. Vì vậy, theo ý kiến cá nhân, các bên cần quy định rõ thời gian có hiệu lực của hợp đồng để tránh trường hợp do nhầm lẫn mà xảy ra tranh chấp không đáng có.

Thứ ba, các bên cần chú ý về nội dung của hợp đồng. Về nguyên tắc, nội dung của hợp đồng có các bên tự thoả thuận theo nguyên tắc tự do ý chí, bình đẳng và thiện chí với nhau. Tuy nhiên các nội dung đó không được vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Theo đó, ngoài đối tượng của hợp đồng đã được đáp ứng các bên phải đảm bảo được người tham gia giao dịch phải hoàn toàn tự nguyện và phải có năng lực hành vi dân sự. Khi tham gia soạn thảo, ký kết hợp đồng, các bên trong hợp đồng phải hết sức lưu ý đến địa vị pháp lý của người được đại diện uỷ quyền, phạm vi được uỷ quyền nhằm tránh tình trạng có tranh chấp sau này do việc ký kết hợp đồng không đúng thẩm quyền hoặc vượt quá thẩm quyền hoặc vượt quá phạm vi đại diện uỷ quyền.

Vấn đề lưu ý quan trọng đối với các doanh nghiệp khi tham gia giao dịch chuyển nhượng cổ phần là việc kiểm tra tình hình pháp lý và tình hình tài chính của doanh nghiệp đó. Việc kiểm tra tình hình pháp lý và tài chính của doanh nghiệp là hết sức cần thiết khi mua cổ phần đặc biệt là những giao dịch có giá trị lớn hoặc mua cổ phần để trở thành cổ đông chiến lược hoặc để kiểm soát công ty. Trên thực tế, nhiều trường hợp trước khi ký hợp đồng bên mua không thực hiện kiểm tra kỹ lưỡng, sau khi ký hợp đồng và vào tiếp quản quyền quản lý công ty thì bên mua mới phát hiện ra các khoản nợ xấu và các giao dịch bất hợp pháp; lúc đó bên mua sẽ phải gánh chịu những rủi ro lớn do các cổ đông chuyển nhượng cổ phần đã rút khỏi công ty.

Những lưu ý cụ thể:

Đầu tiên, các bên của hợp đồng cần quy định rõ nguồn luật được áp dụng trong hợp đồng được căn cứ ở đâu. Đây là một quy định rất quan trọng để làm căn cứ áp dụng pháp luật khi xảy ra tranh chấp. Có rất nhiều trường hợp do không quy định rõ nguồn luật áp dụng mà khi tranh chấp phát sinh các bên không biết được áp dụng luật nào để giải quyết. Trong trường hợp đó, sẽ áp dụng Bộ luật dân sự để giải quyết và sẽ gây ra thiệt hại đối với 1 trong 2 bên tham gia hợp đồng.

Thứ hai, đối với bất cứ hợp đồng nào cũng vậy, các bên cần soạn thảo rõ điều khoản về giải thích các từ ngữ được sử dụng trong hợp đồng. Việc làm này là cần thiết nhằm tránh tình trạng có phát sinh xung đột, tranh cãi giữa các bên về cách hiểu của nội dung đó cũng như kiểm soát được tình trạng áp dụng tuỳ tiện các điều khoản của hợp đồng gây ra tình trạng phá vỡ hợp đồng. Để làm được điều này, thì việc đưa ra các khái niệm cho những nội dung này cần được liệt kê và áp dụng thống nhất, khoa học là rất quan trọng.

Thứ ba, các điều khoản của hợp đồng nên được quy định một cách cụ thể và dễ hiểu nhất, tránh trường hợp quy định vắn tắt dẫn đến khi thực hiện bị trái với ý định của hai bên. Trong hợp đồng, điều khoản về số lượng cổ phần, giá cả của vụ chuyển nhượng cũng như phương thức thanh toán và cách thức thực hiện hợp đồng cần được quy định cụ thể và rõ ràng vì đây là phần quan trọng nhất của hợp đồng. Bên cạnh đó, các bên cần kiểm tra rõ các quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên trước, trong và sau khi chuyển nhượng cổ phần, cũng như các nghĩa vụ tài chính đối với công ty.

Thứ tư, trước khi tiến hành ký kết hợp đồng các bên cần kiểm tra lại hợp đồng một lần nữa nếu có thay đổi gì cần đàm phán lại ngay, tránh trường hợp phải sửa đổi hay bổ sung lại hợp đồng sau đó.

Thứ năm, cần kiểm tra thẩm quyền ký kết hợp đồng của bên tham gia hợp đồng và tư cách, phạm vi của người được ủy quyền đối với trường hợp được ủy quyền.

Để có thể có được một hợp đồng ưng ý, bên tham gia vào hợp đồng chuyển nhượng cổ phần nên tiến hành tư vấn tại một luật sư uy tín để có thể kiểm tra tính pháp lý các nội dung trong hợp đồng và được giải thích một số nội dung trong hợp đồng mà mình chưa hiểu hết. Việc tham khảo ý kiến của luật sư là rất hữu ích, nhất là với những phi vụ chuyển nhượng giá trị lớn và liên quan đến quyền kiểm soát công ty.

Nếu khách hàng có vướng mắc trong việc soạn thảo hợp đồng chuyển nhượng, có thể liên hệ với chúng tôi với kinh nghiệm làm việc lâu năm trong lĩnh vực doanh nghiệp, Luật Việt Tín sẽ giúp các bạn soạn hợp đồng một các đơn giản và nhanh chóng hơn.